नागपूर महानगरपालिकेचा प्रभाग १७ हा दक्षिण, दक्षिण-पश्चिम आणि मध्य नागपूर या तीन विधानसभा क्षेत्रांच्या सीमेवर येतो. या प्रभागातील ३५ ते ४० टक्के मतदार हे अनुसूचित जातीचे (SC) असल्याने, येथे जातीय समीकरणे आणि मतविभाजन निकालात अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
१. ‘राजकीय वझीर’चे विश्लेषण:
२०१७ च्या निवडणुकीत येथे भाजपचे तीन उमेदवार निवडून आले होते, तर काँग्रेसचा एक उमेदवार विजयी झाला होता.
काँग्रेसची रणनीती: काँग्रेस आणि बसपा यांच्या मतांची बेरीज झाली असती, तर २०१७ मध्येच भाजपला येथे मोठा फटका बसला असता. यावेळी मतविभाजन टाळण्यासाठी काँग्रेसला विशेष रणनीती आखावी लागेल.
भाजपची आशा: भाजपची भिस्त प्रामुख्याने विरोधी मतांच्या विभाजनावर आहे. जर बसपा, वंचित आणि अपक्ष उमेदवारांनी मोठी मते घेतली, तर भाजपचा विजय सुकर होऊ शकतो.
२. प्रभागातील प्रमुख वस्त्या:
या प्रभागात मध्यमवर्गीय वस्त्यांपासून ते मोठ्या झोपडपट्टी परिसरांचा समावेश होतो
प्रमुख वस्त्या: गांधीसागर तलाव, गणेशपेठ, महात्मा फुले मार्केट परिसर, शनिवारी, गुजरवाडी, पटेल टिंबर मार्केट, बारा सिंगल, जाटतरोडी, आनंदम सिटी, मेडिकल कॉलेज परिसर, सेंट्रल रेल्वे कॉलनी, इंदिरानगर, टी.बी. वार्ड, राजाबाक्षा, वंजारीनगर, तुकडोजी कॅन्सर हॉस्पिटल परिसर, रामबाग, इमामवाडा, उंटखाना, चंद्रमणीनगर, श्रमजिवीनगर, विश्वकर्मानगर, एम्प्रेस मील कॉलनी, अजनी.
३. ग्राऊंड रिअॅलिटी:
नागरी समस्यांचा डोंगर ‘मेडिकल’ची ओळख असलेल्या या प्रभागात नागरी सुविधांची मोठी वानवा आहे:
आरोग्य आणि स्वच्छता: नाल्यांची अस्वच्छता आणि पावसात नाल्यांचे पाणी वस्त्यांमध्ये शिरणे ही येथील जुनी समस्या आहे. कचरा संकलन नियमित होत नसल्याने घाणीचे साम्राज्य पसरले आहे.
गुन्हेगारी: या भागात अंमली पदार्थांची विक्री आणि अवैध दारूचे गुत्ते वाढल्याने स्थानिक नागरिक त्रस्त आहेत.
पायाभूत सुविधा: झोपडपट्टी भागात मालकी हक्काचे पट्टे वाटप अद्याप प्रलंबित आहे. तसेच उद्यानांमध्ये असामाजिक तत्वांचा वावर वाढला आहे.
४. २०१७ चे विजयी नगरसेवक:
विजय चुटेले (भाजप)
लता काडगाये (भाजप)
हर्षला साबळे (काँग्रेस)
प्रमोद चिखले (भाजप)
२०२६ साठी इच्छुक उमेदवार:
काँग्रेस: मनोज साबळे, हर्षला साबळे, गुड्डू तिवारी, प्रशांत ढाकणे, सुजाता कोंबाडे, अश्विन धनविजय रिमा चव्हाण, वंदना चहांदे, माया घोरपडे, श्रुती वाघमारे, किरण सचिन रामटेके गावंडे, सुहास नानवटकर, अशोक यावले, शिवा अरखेल, प्रफुल्ल भजे, मच्छींद्र सावळे, हेमंत चौधरी.
भाजप: विजय चुटेले, प्रमोद चिखले, दिलीप सुरकार, लता काटमये, सुनील काटमये,संदीप माने, वत्सला मेश्राम, सूरज बांते, आशिष डांगोरे, जयपाल गहेरवार.
बसपा: अमित सिंग, सुरेंद्र डोंगरे, मनिष शंकरकर, पंकज नाखले, पियुष कांबळे, निलेश पाटील, रश्मी कांबळे
वंचित: राजू लोखंडे, शुभम डोंगरे, धम्मा धाबर्डे.
अपक्ष: अनिकेत कुत्तरमारे, यशवंत चव्हाण
५. ‘पॉलिटिकल वझीर’चा स्ट्रॅटेजिक व्ह्यू:
प्रभाग १७ मध्ये ‘झोपडपट्टी विकास’ आणि ‘मालकी हक्काचे पट्टे’ हे दोन मुद्दे प्रचाराच्या केंद्रस्थानी राहतील. काँग्रेसने जर दलित मतांचे विभाजन रोखले, तर त्यांच्या जागा वाढण्याची शक्यता आहे. मात्र, भाजपकडे असलेले केडर बेस नेटवर्क आणि विरोधकांमधील अनेक इच्छुक उमेदवार भाजपच्या पथ्यावर पडू शकतात.
निष्कर्ष:
प्रभाग १७ मध्ये जो उमेदवार ‘सुरक्षा आणि स्वच्छता’ या दोन मुद्द्यांवर महिला मतदारांना आकर्षित करेल, तोच विजयी ठरेल.
